FLARDINGA - Op zoek naar de vroegste geschiedenis van Vlaardingen kwamen uit de bronnen soms interessante personen naar voren. Neem nou Rikarde van Raaphorst. Rikarde was een dochter van Kerstant van Raaphorst, telg uit een zijtak van het huis Wassenaar en kleinkind van Kerstant van Voorhout, de stamvader van het huis Wassenaar. Naar duidelijk zal worden is het huis Wassenaar heel lang actief geweest in het bestuur van Delfland.
Rikarde had twee broers: Dirk II en Gerrit. Dirk II van Raaphorst was rechter van de stad Delft en de villicus: bestuurder van de ontginning Hof van Delf. Beide broers sneuvelen op 20 augustus 1272 bij Heiloo, in een slag tegen de Westfriezen. Daarop benoemt de graaf de dan ongeveer 42-jarige Dirk II van Wassenaar tot algeheel opvolger van Dirk II van Raaphorst. Dirk II van Wassenaar hebben we eerder leren kennen als burggraaf van Vlaardingen. Naar alle waarschijnlijkheid is bij zijn benoeming afgesproken dat hij zal trouwen met Rikarde.
Dirk II van Wassenaar treedt in Delft in de voetsporen van achtereenvolgens: Dirk I van Wassenaar (†1248), Arent van Groeneveld (†1262), jongere zoon van Philips II van Wassenaar en, als gezegd, de in 1272 gesneuvelde Dirk II van Raaphorst.
Uit het huwelijk van Dirk II van Wassenaar en Rikarde van Raaphorst worden dochter Mabelia en zoon Philips III geboren. Philips III wordt rond 1284 vermeld als ’t kind van Wassenaar en is dan ambachtsheer onder Kethel.
Rond 1286 trouwt Philips III van Wassenaar met Bartine van der Wateringhe, dochter van Gerard van der Wateringhe, houder van de visserijrechten in totaal Vlaardingerambacht. Uit dat huwelijk wordt dochter Kateline van Wassenaar geboren, in 1287 vermeld.
In 1287 wordt Philips III kamerling van graaf Floris V en in 1291 ook diens zegelbewaarder. Hij verkeert daarmee vrijwel dagelijks in de nabijheid van de graaf. Na de dood van graaf Floris V (†1296) legt Philips III beide ambten neer en maakt plaats voor zijn opvolger: financieel wonderkind Wolfert van Borselen. Wanneer Dirk II van Wassenaar in 1297 overlijdt volgt Philips III zijn vader op als burggraaf van Vlaardingen, al houdt dat na de sloop van Hoogstat en het instellen van het gerecht voor Vlaardingen vrijwel niets meer in. Philips III van Wassenaar overlijdt in 1298 en kort na hem, uiterlijk op 6 januari 1300, ook kleine Kateline.
Na alle sterfgevallen blijft Rikarde achter aan de Vlaardingse Burggravenlaan, mogelijk in gezelschap van schoondochter-weduwe Bartine van der Wateringhe. Dochter Mabelia heeft dan al intrede gedaan in het klooster van Loosduinen en dat doet ook weduwe Bartine. Vermoedelijk in 1300 hertrouwt Rikarde met Ogier II van Voorschoten, die zich sinds 1295 van Kralingen noemt. Ogier II is een neef van de in 1287 overleden Gerard van der Wateringhe. Hij bezit zuidelijk van Overschie landgoederen en bewoont daar kasteel Starrenburg. Via het huwelijk met Ogier II leeft de naam Rikarde voort. Ogier III, zoon van Ogier II, is namelijk zo attent om zijn dochter naar zijn stiefmoeder te vernoemen. De verhuizing naar Starrenburg is voor Rikarde aanleiding de helft van het eigendom van haar huis aan de Burggravenlaan te verkopen aan Jacob XII van den Woude, ambachtsheer van het gelijknamige ambacht. Die ook krijgt het beheer van de Vlaardingse markttollen die het huis Wassenaar in bezit houdt.
Tekst
Arie de Klerk
