Als je leeft in een tijd zonder machines en je wilt een huis van steen bouwen, hoe doe je dat dan? In de middeleeuwen werden houten huizen vaak vervangen door stenen gebouwen, maar hoe klaarden de middeleeuwers zo’n omvangrijke klus? In het jeugdboek ‘Muizentanden en steunberen’ legt Gabri van Tussenboek haarfijn uit hoe bouwplannen werden opgesteld, wat daar allemaal bij kwam kijken en hoe alles daarna werd uitgevoerd.
De auteur wordt bijgestaan door illustrator Joris Snaet, die met zijn prachtige, vaak grappige tekeningen veel duidelijk maakt: volledig in kleur kijk je naar een gebouw in wording of naar een ambachtsman die aan het werk is. Van Tussenbroek vertelt het verhaal op een aangename, heldere manier. Hij begint vaak met het stellen van een vraag, die hij daarna zelf beantwoordt. Daarbij refereert hij regelmatig aan hoe huizen nu worden gebouwd.
Het boek is ingedeeld in hoofdstukken, met een onderverdeling in paragrafen. In elk hoofdstuk zijn kaders opgenomen, waarin een bepaald voorwerp, vaak met een dierennaam, wordt geduid: het uiteinde van de koevoet, waarmee je goed kunt wrikken, heeft de vorm van de hoef van een koe. De houten verbinding die we zwaluwstaart noemen heeft de vorm van de staart van deze vogel. Vandaar de namen dus. Joris Snaet heeft er twee heel precieze tekeningen bij gemaakt. En ben je bang iets te hebben gemist: achterin het boek geeft de auteur een overzicht van alle zeventien dierennamen die in het boek worden besproken. En natuurlijk komen de twee namen in de titel ook aan bod.
Om de kosten te drukken is er voor gekozen om geen gebruik te maken van bestaand beeldmateriaal. Maar niet getreurd, want door de QR codes bij te tekst te scannen, kun je zo'n twintig middeleeuwse tekeningen en schilderijen bekijken. Een prachtig extraatje bij deze zeer verzorgde uitgave, die thuis hoort in elke openbare bibliotheek en op elke basisschool. De rijke en informatieve inhoud is niet alleen geschikt voor midden- en bovenbouw van het basisonderwijs, maar voor iedereen die meer wil weten over bouwen in de middeleeuwen. Zeer aan te bevelen.
Gabri van Tussenbroek is specialist bouwhistorie bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en hoogleraar Bouwhistorie aan de Universiteit van Amsterdam. Joris Snaet is doctor in de Kunstwetenschappen, bouwhistoricus bij de Technische Diensten van de KU Leuven en tevens illustrator en cartoonist.
'Muizentanden en steunberen' is verschenen bij uitgeverij Sterck & De Vreese en kost € 24,90. In 2023 verscheen bij dezelfde uitgever Ezelsoren en wolfstanden, dat handelt over de geschiedenis van het boek.
Illustraties
1. omslag van het boek
2. tekening uit het boek: dakpannen leggen, waaronder de beverstaart
3. tekening uit het boek: koevoet en zwaluwstaart uitgebeeld
Recensie
Gerard van Os
Alle boekrecensies zijn ook terug te vinden op: www.vlaardingenleest.nl
Dit is een bijdrage van het recensiecollectief. Lijkt het je leuk om ook een boek te bespreken voor De Vlaardinger, neem dan contact op met Hans Vrugt, eindredacteur van het collectief: hansvrugt@planet.nl.