Het is augustus 1948 als Jaap samen met zijn moeder arriveert op Java. Ze zijn op weg naar Jaaps vader, die een belangrijke baan heeft op een suikerplantage. De vele indrukken die Jaap opdoet overweldigen hem: het heerlijke eten, de bijzondere cultuur en de schitterende natuur. Kortom, in het boek ‘De lotus en de waringinboom', geschreven door Robin Raven, beleeft een puber een intense overgang van de Nederlandse naar de Indonesische cultuur.
De vader van Jaap houdt vast aan de traditionele 'waarden' van de kolonisatie. Terwijl Soekarno met steun van veel Indonesiërs drie jaar eerder al de onafhankelijkheid heeft uitgeroepen, blijft de vader het land waar hij is gedetacheerd consequent Nederlands-Indië noemen. Een vriendelijke Nederlandse plantagearts ziet de omwenteling wél aankomen en noemt het land steevast Indonesië. Een tegenstelling die op Jaap verwarrend overkomt.
Er is meer wat Jaap verwart. Er komen af en toe groepen gewapende Indonesiërs langs de suikerfabriek, die ‘merdeka’ scanderen, of ‘vrijheid’ en ‘onafhankelijkheid’. Er verschijnen Molukse soldaten, die proberen de Indonesische vrijheidsstrijders gevangen te nemen of te vermoorden. Ook krijgt Jaap te maken met onverklaarbare verschijnselen, die Louis Couperus begin vorige eeuw al duidde als ‘de stille kracht’. Zoals bij een bezoek aan de heilige waringinboom bijvoorbeeld. Van het een op het andere moment heeft Jaap zijn bril niet meer nodig, terwijl hij toch glazen had met -7.
Een andere keer ontmoet Jaap bij de waringinboom een inlands meisje, dat een verpletterende indruk op hem maakt. Ze heeft iets mystieks en ongrijpbaars, wat Jaap intrigeert maar tevens verwart. Ook verwarrend: op het terrein van de suikerfabriek woont een jongen, Gus. De vader van Jaap verbiedt zijn zoon ieder contact, omdat Gus het kind is van een inlandse vrouw; en laat deze Gus nou net Jaaps beste vriend worden...
Het verhaal wordt door Jaap verteld. Alle avonturen beleef je mee zoals hij die ondergaat. Dat betekent dat je soms een vreemd voorval niet begrijpt, omdat Jaap van zijn ouders geen verklaring krijgt. Uit de woorden van de plantagearts, die wel bereid is tekst en uitleg te geven, maakt Jaap op dat de waarheid voor de één heel anders kan zijn dan voor de ander. De bewoners van Indonesië willen zelf bepalen wat goed voor hen is. De knechting heeft lang genoeg geduurd. Dit gecompliceerde thema heeft Robin Raven prachtig uitgewerkt in een boek voor jongeren van 13 tot 15 jaar. Ook ouderen zullen van dit spannende boek vol magische voorvallen genieten, omdat de auteur de wederwaardigheden van Jaap en zijn ouders in historisch perspectief heeft geplaatst.
Robin Raven (Haarlem, 1962) is een kind van Indische ouders. Na jarenlang actief te zijn geweest in het basis- en speciaal onderwijs is hij sinds 2011 fulltime verhalenverteller. In 2025 verscheen van zijn hand het jeugdboek De opdracht van Tula.
De lotus en de waringinboom is februari 2026 verschenen bij uitgeverij Lemniscaat en kost € 15,99.
Illustraties
1. omslag van het boek
2. portret van de auteur (bron: uitgeverij Lemniscaat)
Recensie
Gerard van Os
Alle boekrecensies zijn ook terug te vinden op: www.vlaardingenleest.nl
Dit is een bijdrage van het recensiecollectief. Lijkt het je leuk om ook een boek te bespreken voor De Vlaardinger, neem dan contact op met Hans Vrugt, eindredacteur van het collectief: hansvrugt@planet.nl