Zoeken

Sirenen - Jan Cremer

Herschreven delen uit 'Ik' Tweede Boek hartverscheurend


"Een uitgelezen boek"

Sirenen, het jongste boek van renaissanceman Jan Cremer is een hartverscheurende hervertelling van een aantal hoofdstukken uit zijn geruchtmakende Ik Jan Cremer Tweede Boek (1966). Wie Twee niet heeft gelezen (al zullen dat er niet veel zijn), doet er goed aan dit boek als naslagwerk bij de hand te houden. Dat geldt ook voor Jan Cremer In Beeld (1985). Het ideale smoelenboek, waarin vele en soms vergeten namen een gezicht krijgen.

Sirenen zijn demonische wezens. Hun gezang brengt mannenhoofden en -harten op hol. In de Griekse mythologie lokten zij zeelieden naar het vaste land, waar hun schepen op de kust te pletter sloegen. Alleen Odysseus weerstond die lokroep. Jan Cremer ís Odysseus, die een bijna tien jaar durende rondreis maakt met actrice, zangeres en fotomodel Loesje Hamel door zijn eigen Middellandse Zee, en naar baarmoederlijke havens voert.

Had de Koning van Ithaka ontmoetingen in de Onderwereld en met onder andere Polyphemos (de cycloop), Aeolus, Scylla en Charybdis en de Sirenen, bij Cremer zijn het Melanie, Perrine, Nana M, Titi, Jane Mansfield, Marlis uit Gronau, talloze balletdanseressen, Hester, en bovenal Loesje Hamel (1938 - 1974). Om haar draait alles in dit boek. Voor haar stort Cremer zijn hart en liefde uit en bekent gemaakte fouten. Een ongekende knieval voor de schrijver/dichter. 

Sirenen begint bij hoofdstuk 154. Voor de vaste lezer het teken dat Cremer in zijn Tweede Boek begint. In dit hoofdstuk is hij na een lange reis door diverse werelden weer thuisgekomen. “Ik probeerde mijn vriendinnen.” Hij stuit op min of meer gesloten deuren. Sandra woont samen met de doorgaans spiernaakte Surinamer Tommie. Bij Anita zal de kleine nu wel heel snel komen. Balletdanseres Marina, van Indische bloede, blijkt inmiddels getrouwd.

In hoofdstuk 156 ziet hij met zijn vaste maat Barry Niekamp in de Amsterdamse Lucky Star een prachtige donkerharige meid, een jonge Ava Gardner. Goedgebouwd, mollig en moederlijk. Claudia heet ze en ze werkt als ouvreuse in het Pleintheater. Alleen, ze is getrouwd en heeft een kindje.
   Claudia is de romanfiguur, die is opgebouwd uit muze Loesje Hamel en de moeder van zijn kinderen, Hester. Met Hester (en haar hebzuchtige moeder) is het treurnis. Loesje is de ultieme zakdoek, waarmee je alles kunt beleven.

Het lezen van Sirenen betekent een (kort) weerzien met ‘oude bekenden’ als zijn huisbaas, de Dokmaatschappij N.V., klinken (A-kwadraals of B-kwadraals), baas Blokker, Knijpers, de Magic Nana ('Nana, mijn Nana, ik wil je klaareten, klaardansen, klaarproeven, ...'), Ibiza, Alexis ('*************,' et cetera'), (de hond ) Wodka, en de heren Karlheinz Beinkrampf en Günther Krappsalaten uit Kwammerschlagen in Deutschland Über Alles.

Sirenen is gebouwd op liefdesbrieven van Loesje Hamel, die Cremer na een halve eeuw eindelijk durft te lezen, er om moet huilen en met dit boek beantwoordt. Hij legt op z'n Cremeriaans (dat wel) morele verantwoordingen af voor zijn voorbije daden. Onze Held is 260 pagina's lang een Liefhebbende Man. 
Deze liefdesroman met terugwerkende kracht werpt licht op Cremers doen en laten, zich vooral afspelend in de jaren zestig.

Het is het aangrijpende verhaal over twee twintigers die elkaar in de winter van 1959 ontmoeten, de onbekende West-Friese verpleegster Loesje en de schilderende rebel Jan, een aanvankelijk verboden liefde, die uitgroeit tot een hectische en onrustige odyssee die hen telkens uit elkaar drijft naar beide kanten van de oceaan.

En waar in het Tweede Boek alle avonturen een hoog holderdebolder niveau hebben is Sirenen een uiterst serieus alternatief, gelieerd aan de waarheid van vandaag. Op pagina 59 […] van zijn Tweede ‘Ik Jan’ schrijft Cremer voor het eerst over Loesje (als Loesje):
   “Toen het feestgewoel het hoogtepunt bereikte en onze Enige Nederlandse Cabaretier jolig met z’n lul uit z’n broek op het namaakperziestafelkleedje stond te dansen, kwam mijn Tweede Grote Liefde binnen (Claudia was mijn eerste). Een mager sprietig meiske uit het boer’nland. Een friese deern met wit melkboerehondehaar, blauwe kijkers en een oerhollandse wipneus.”
   En dan: “Dag en nacht wilde ze bij me zijn, maar op haar voorstel om in de buurt van haar ziekenhuis van een dak af te springen of me door een vuilniswagen te laten overrijden en dan te zorgen dat ik op zaal B kwam te liggen waar zij werkte, wilde ik helaas niet ingaan en zo verzwakte de verkering.”

In hoofdstuk 196 (De Regengoden) leveren Cremer en zijn maat Niekamp het arme doofstomme meisje Fatima in Tunis onbedoeld (?) af in een Blindeninstituut. Ook hierin herkent de lezer sporen van Loesje Hamel: “Fatima werd een van de bekendste en bestbetaalde Tunesiese fotomodellen en stermannequinde een paar seizoenen bij Pierre Cardin.”

En zo is er meer dat Ik Jan Cremer Tweede Boek linkt aan Sirenen. In 2017 wordt de leut van 1966 plots dikke ernst. Dat leest niet alleen als een trein, het voelt aan als een botsing met de keiharde langsrazende en vormgegeven personentransport-staal. Sirenen is de ultieme moderne Hollandse sage van en over Odysseus Cremer en Penelope Hamel.

Schrijver en beeldend kunstenaar Jan Cremer (1940) is bekend van zijn Ik Jan Cremer-cyclus, de roman De Hunnen (1983), de bundel reisverhalen De wilde horizon (2003), Verloren gedichten (2004), Brieven 1956-1996 (2005) en De Cremer Tapes (2006). In 2016 verscheen Fernweh, het eerste deel uit de Odyssee-cyclus.

Sirenen is een uitgave van De Bezige Bij, in alle boekhandels verkrijgbaar en kost € 19,99. Sirenen  (2017), ISBN 978 90 234 4358 2, NUR 301

Alle boekrecensies zijn ook terug te vinden op: www.vlaardingenleest.nl





 

beoordelingen:

  1  haring -  net zo onaantrekkelijk als bedorven haring!
  2  haringen -  alleen in de uitverkoop de moeite waard
  3  haringen -  deze vangst is veelbelovend
  4  haringen -  goede kwaliteit, een stevige aanrader
  5  haringen -  behoort tot de beste oogst van dit jaar

waardering: 


 


Auteur: Boekbespreking door Peter Joore, Sacha de Boer & JCPCNY (Fotografie)
Gepubliceerd: 08-12-2017
Aantal keer bekeken: 246


Reacties
Uw commentaar

Naam:
E-mail: (niet zichtbaar)
Titel:
Commentaar:
CAPTCHA Afbeelding
Vul de bovenstaande code hieronder in

Geef commentaar

Terug
Sirenen - Jan Cremer

Laadtijd van deze pagina: 0,0781385

© De Vlaardinger  |  Inloggen